Η ΚΟΡΥΦΩΣΗ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ (PEAK OIL) ΩΣ ΕΝΑ ΑΠΟ ΤΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΘΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΟΥΜΕ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ.

Aκομα ενα αποσπασμα απο το βιβλιο του Κρις Χαρμαν, "Ο ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΣ ΖΟΜΠΙ"
σε μεταφραση του Λεανδρου Μπολαρη, 2009.
Το αποσπασμα αναφερεται στη κορυφωση πετρελαιου (peak oil) και το θεμα που διαπραγματευεται ειναι πολυ σοβαρο: Το συνολο της παραγωγης και της καταναλωσης ειναι βασισμενο στο πετρελαιο.
Μετα το νερο, ειναι το σημαντικοτερο αγαθο για την Ανθρωποτητα , τα παντα για να φτιαχτουν και να μετακινηθουν  θελουν πετρελαιο.
(Δυστυχημα αποτελει το οτι ισχυουν τα παραπανω διοτι η ανεξελεγκτη εξαρτηση μας απο αυτο, διχως να καταπιαστουμε και με αλλες ενεργειακες πηγες, θα σημανει την οικολογικη καταστροφη..και το κακο εδω δεν ειναι μονο οτι οι παγκοσμιοι πετρελαιαδες εξαγοραζουν τις κυβερνησεις για να μη προχωρησουν στις ερευνες και στην εξαπλωση αλλων ενεργειακων πηγων, πχ αιολικων κλπ...
το ακομα χειροτερο ειναι οτι το πετρελαιο τελειωνει γρηγοροτερα απο οτι νομιζουμε...)
(Και η εξαντληση του πετρελαιου ειναι ο λογος για οσα βλεπουμε να διαδραματιζονται στη Λιβυη, τη Συρια και τη Μεση Ανατολη..αλλα για αυτα, θα χρειαστω αλλη αναρτηση )

"Παραδοξως, ενα αλλο οικολογικο οριο που συναντα ο καπιταλισμος ειναι ο αυξανομενος φοβος οτι η κυρια πηγη εκπομπων αεριων του θερμοκηπιου, δηλαδη το πετρελαιο, ισως εξαντλειται. Η εννοια της
"κορυφωσης πετρελαιου" [peak oil] αντιμετωπιζεται ολο και πιο σοβαρα. Δηλαδη η εκτιμηση
οτι βρισκομαστε μπροστα στο σημειο οπου η παραγωγη του πετρελαιου δεν θα μπορει να αυξανεται
με τους ρυθμους που απαιτουνται για την καλυψη των αυξανομενων αναγκων γι' αυτο.

Το ζητημα εγινε για πρωτη φορα ευρεως γνωστο το 1998, οταν το περιοδικο Scientific American
δημοσιευσε ενα αρθρο το οποιο υποστηριζε οτι στα δεκα επομενα χρονια η παραγωγη πετρελαιου
θα φτασει στο ανωτατο σημειο της. Απο τοτε, εχουν δημοσιευτει ανασκευες και κοντρα ανασκευες αυτης της εκτιμησης, οπου μια σειρα οικονομολογοι και γεωλογοι εχουν διατυπωσει πολυ διαφορετικα μεταξυ τους σεναρια για το τι συμβαινει με τα αποθεματα και τη δυνητικη παραγωγη του πετρελαιου.
Σε ενα σημαντικο βαθμο τα επιχειρηματα που διατυπωνονται αντανακλουν διαφορερετικα συμφεροντα.
Oι γιγαντιες πετρελαικες εταιρειες τεινουν να υπερεκτιμουν τα μακροπροθεσμα αποθεματα που διαθετουν, γιατι αυτο ενισχυει τις τιμες των μετοχων τους. Τα στοιχεια που παρουσιαζουν αυτες οι εταιρειες ερχονται κατοπιν να τα αμφισβητησουν αυτοι που ανησυχουν για τις μακροπροθεσμες ενεργειακες αναγκες των κεφαλαιων που εχουν τη βαση τους στα διαφορα εθνικα κρατη, αλλα και
αυτοι που ασκουν διαφορες "σκανδαλοθηρικες" κριτικες του συστηματος. Επισης, υπαρχει σημαντικη δυσκολια στην αποσαφηνιση των πραγματικων δεδομενων, μιας και οι μεγαλες πετρελαιοπαραγωγικες χωρες αποκρυπτουν την πραγματικη εκταση των αποθεματων τους, οσο παζαρευουν μεταξυ τους
 στον OEPC και με τις πετρελαικες εταιρειες. Οπως επισημαινει μια επικριτικη εκθεση:

Ενα μεγαλο ερωτημα που ακομα περιμενει απαντηση, ειναι η κατασταση της παραγωγης πετρελαιου στο Βασιλειο της Σαουδικης Αραβιας. Το πιθανοτερο ειναι οτι αυτη η απαντηση θα καθορισει και τη χρονικη στιγμη που θα εκδηλωθει η κορυφωση πετρελαιου...λογω της μυστικοτητας που περιβαλλει την παραγωγη πετρελαιου στο Βασιλειο.
(Εnergy watch group, "crude oil supply outlook", October 2007, Ewg-Series No 3/2007)

Oμως, μεσα απ'αυτη την αντιπαραθεση ειναι δυνατο να καταληξουμε σε δυο σαφη συμπερασματα.
Πρωτον, η κορυφωση του πετρελαιου ειναι πιθανο να εκδηλωθει μεσα στο επομενο τεταρτο του αιωνα, ισως και μεσα σε χρονια και οχι δεκαετιες, επιβαλλοντας τη στηριξη σε αλλες πηγες ενεργειας.
Ο Διεθνης Οργανισμος Ενεργειας (International Energy Agency), ο κλαδος ενεργειας του ΟΟΣΑ,
που για πολυ καιρι απερριπτε την επιχειρηματολογια για την κορυφωση πετρελαιου, τωρα παραδεχεται οτι στα επομενα χρονια θα βρεθουμε αντιμετωποι με μια "επικειμενη 'πετρελαικη ασφυξια'".
Η Διευθυνση Ενεργειακης Πληροφορησης (Εnergy Information Administration) του Υπουργειου
Ενεργειας των ΗΠΑ, τον Ιουλη του 2000 συμπερανε οτι η "συμβατικη παγκοσμια παραγωγη
πετρελαιου μπορει να αυξηθει για μια η δυο δεκαετιες πριν αρχισει να μειωνεται". Ομως, ο Τζον
Μπελαμι Φοστερ επισημαινει οτι  "Η ιδια η αναλυση ωστοσο...δειχνει οτι η παγκοσμια κορυφωση πετρελαιου μπορει να εκδηλωθει ακομα και το 2021".

Επι της ουσιας, οποιο σετ στoιχειων και να αποδεχτει καποιος, ειναι σαφες οτι η τυφλη αυτοεπεκταση
του κεφαλαιου ειναι κοντα στο να εξαντλησει την πιο σημαντικη γι'αυτο πρωτη υλη, εκεινη στην
οποια βασιζεται σχεδον το συνολο της παραγωγης και της καταναλωσης. Η κορυφωση πετρελαιου
 δεν σημαινει αμεση εξαφανιση του: θα συνεχισει να ειναι διαθεσιμο για πολλες δεκαετιες, ομως,
το κοστος του θα αυξανεται και οι συγκρουσεις για το ποιος θα παιρνει μεγαλυτερο και ποιος μικροτερο τμημα του θα εντεινονται.

Ασχετως με το χρονο εκδηλωσης της κορυφωσης του πετρελαιου, στο "εδω και τωρα" τα κρατη ανησυχουν για τη μελλοντικη τους "ενεργειακη ασφαλεια". Επανειλημμενες επισημες εκθεσεις στις ΗΠΑ εχουν εκφρασει τετοιεε ανησυχιες, με πρωτη τη διαβοητη εκθεση για την Εθνικη Ενεργειακη Πολιτικη του Μαη 2001, που την επεξεργαστηκε μια ειδικη ομαδα με επικεφαλης τον τοτε αντιπροεδρο Ντικ Τσεινι. Χωρις να αναφερεται στην κορυφωση πετρελαιου, η εκθεση διατυπωνε ανησυχιες για τον εγγυημενο πετρελαικο ανεφοδιασμο των ΗΠΑ και παρακινουσε "να γινει προτεραιοτητα της εμπορικης και εξωτερικης μας πολιτικης η ενεργειακη ασφαλεια".
Το Φλεβαρη του 2007 μια Εκθεση του Γενικου Λογιστηριου των ΗΠΑ "υποστηριζε οτι σχεδον ολες οι μελετες εχουν δειξει πως η κορυφωση πετρελαιου θα εκδηλωθει καποια στιγμη πριν το 2040 και οτι οι ομοσπονδιακες αρχες των ΗΠΑ δεν εχουν ακομα αρχισει να ασχολουνται με το ζητημα της προετοιμασιας του εθνους για την αντιμετωπιση αυτης της επερχομενης εκτακτης αναγκης"

Οπως ο ορος "αμυνα", ετσι κι ο ορος "ασφαλεια", οταν χρησνιμοποιειται απο κυβερνησεις μπορει να
εχει διπλο νοημα Μπορει να σημαινει την προστασια των ενεργειακων εισροων για οικιακη η
βιομηχανικη καταναλωση. Μπορει να σημαινει ομως την υλοποιηση πολιτικων που επιτρεπουν την ασκηση μεγαλυτερων πιεσεων σε αλλα κρατη. Για παραδειγμα, ο ελεγχος της ροης του πετρελαιου
της Μεσης Ανατολης, ενας απο τους σκοπους της εισβολης των ΗΠΑ στο Ιρακ το 2003,
(ΣΗΜΕΙΩΣΗ ΔΙΚΙΑ ΜΟΥ: ΟΧΙ "ΕΝΑΣ" ΑΛΛΑ Ο ΜΟΝΑΔΙΚΟΣ ΣΚΟΠΟΣ)
αφορουσε περισσοτερο τον ελεγχο του ανεφοδιασμου σε πετρελαιο πιθανων περιφερειακων ανταγωνιστων της αμερικανικης ηγεμονιας, παρα την εξασφαλιση του εφοδιασμου των ιδιων των
ΗΠΑ σε πετρελαιο. Απο την περιοχη της Μεσης Ανατολης προερχεται μολις το 1/8 του εφοδιασμου
των ΗΠΑ σε πετρελαιο (σε συγκριση με τα 3/8 που προερχονται απο τον Καναδα, το Μεξικο και την
Βενεζουελα). Οι ΗΠΑ προσπαθουν να διασφαλισουν τη λειτουργια δικων τους στρατιωτικων βασεων
και την υπαρξη πιστων συμμαχων στις διαδρομες των πετρελαιαγωγων και των οδων ανεφοδιασμων
σε πετρελαιο. Ετσι εξηγειται, παραδειγματος χαριν, η εντονη αντιδραση τους στην επιδειξη δυναμης
της Ρωσιας κατα τη διαρκεια του πολεμου Γεωργιας και Νεας Οσετιας το καλοκαιρι του 2008.
Ενας κοσμος που πλησιαζει την "κορυφωση πετρελαιου" ειναι αναγκαστικα ενας κοσμος εντεινομενων
 συγκρουσεων αναμεσα στα κρατη και μεσα στο εσωτερικο των κρατων, οπως ακριβως ειναι κι
ο κοσμος της κλιματικης αλλαγης.

Υπαρχει μια αναποφευκτη αλληλεπιδραση αναμεσα στα δυο. Καποιοι μπορει να θεωρουν οτι η
κορυφωση πετρελαιου και οι υψηλοτερες τιμες που θα σημανει, θα λειτουργησουν ως αντιβαρο στην
κλιματικη αλλαγη. Ισως, πραγματι να εκδηλωθει μια καθοδικη ταση στην καταναλωση του πετρελαιου
οπως συνεβη για παραδειγμα με την καταναλωση βενζινης μετα την εκτοξευση των πετρελαικων
τιμων στα μεσα του 2008. Ομως, δεν υπαρχει καμια αυτοματη ακυρωση των συνεπειων της μιας τασης
απο τις συνεπειες της αλλης. Η κορυφωση του πετρελαιου μπορει να σημαινει επιπεδα καταναλωσης
πετρελαιου τοσο υψηλα οσο και τα σημερινα επι δεκαετιες, με αποτελεσμα τη συγκεντρωση αεριων του θερμοκηπιου στην ατμοσφαιρα. Στο μεταξυ, οι φοβοι για την ενεργειακη ασφαλεια, οδηγουν σε μια
ενταση των ερευνων για τον εντοπισμο και αλλων κοιτασματων πετρελαιου, την εξαπλωση της χρησης
του καρβουνου, που ειναι υπευθυνο οσο και το πετρελαιο για τις εκπομπες στην ατμοσφαιρα,
οπως και στην αυξηση της χρησης σιτηρων η φυτικων ελαιων για την παραγωγη αιθανολης και
βιοντιζελ που χρησιμοποιουνται ως καυσιμα στις μετακινησεις και που μπορει να αυξησουν περισσοτερο τις εκπομπες αεριων του θερμοκηπιου."

ΤΟ ΑΦΗΝΙΑΣΜΕΝΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΟΥ ΘΕΤΕΙ ΣΕ ΚΙΝΔΥΝΟ ΤΗΝ ΙΔΙΑ ΤΗ ΣΥΝΕΧΙΣΗ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΖΩΗΣ ΣΤΗ ΓΗ.

Aλλο ενα αποσπασμα απο το εξαιρετικο βιβλιο του Κρις Χαρμαν,"ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΣ ΖΟΜΠΙ, Η ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ Η ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΡΞ"
Αξιζει 100% τον χρονο που θα αφιερωσει καποιος για να το διαβασει.

"Το 1999, στο αποκορυφωμα των αυταπατων για την παγκοσμιοποιηση και το "νεο οικονομικο υποδειγμα", ο Αντονι Γκιντενς δημοσιευσε ενα βιβλιο με ενα παραξενο τιτλο. Ο Γκιντενς ηταν (και παραμενει) ο πιο γνωστος ακαδημαικος υπερμαχος του "τριτου δρομου", της απορριψης δηλαδη των παλιων προσπαθειων της σοσιαλδημοκρατιας να εξημερωσει τον καπιταλισμο
(Ο ιδιος ο Γκιντενς ειχε αποκληθει ταιριαστα " ο κοινωνιολογος της αυλης του Μπλερ).
Ωστοσο, ο τιτλος του βιβλιου ηταν Ο ΑΦΗΝΙΑΣΜΕΝΟΣ ΚΟΣΜΟΣ.
Περιγραφει εναν κοσμο που μοιαζει με αλογο που καλπαζει αφηνιασμενο και οι κυβερνησεις και τα ατομα δεν μπορουν να το σταματησουν, παρα μονο να το καβαλησουν κινδυνευοντας.
Το καλυτερο που μπορουν να κανουν για να επηρεασουν τη πορεια του ειναι, απο τη μια πλευρα, να το σπιρουνιζουν με επενδυσεις κοινωνικου κεφαλαιου και, απο την αλλη, να του τραβανε τα γκεμια με περικοπες στις κοινωνικες  δαπανες. Ομως, οι διαδοχικες κρισεις που εχουν σημαδεψει τις τεσσερις τελευταιες δεκαετιες δειχνουν τη ματαιοτητα τετοιων προσπαθειων.

Ο αφηνιασμενος κοσμος ειναι στην πραγματικοτητα το οικονομικο συστημα που περιεγραψε ο Μαρξ ως το τερας του Φρανκενσταιν, που εχει ξεφυγει απο τον ανθρωπινο ελεγχο, το βαμπιρ που ρουφα το αιμα των ζωντανων σωματων απο τα οποια τρεφεται.
Πραγματι, η αυτοεπεκταση του το οδηγησε να εξαπλωθει σε ολον τον κοσμο, σερνοντας ολοκληρη την ανθρωποτητα στους κυκλους του ανταγωνισμου με στοχο τη συσσωρευση και τη συσσωρευση με στοχο τον ανταγωνισμο.
Ομως, η επεκταση του συστηματος στον 210 αιωνα χαρακτηριζεται, οπως και στα μεσα του 19ου αιωνα οταν ο Μαρξ εκανε τις μελετες του για να γραψει το κεφαλαιο, απο σπασμωδικοτητα, απο μανιασμενα αλματα που ξαφνικα διακοπτονται απο βαθιες κρισεις.
Το στοιχειο που διαπερνα τις φασεις επεκτασης και υφεσης του συστηματος ειναι το αλλο χαρακτηριστικο, το οποιο επεσημανε ο Μαρξ: η καθοδικη πιεση στην κερδοφορια που ειναι η αιτια για τις αποπειρες των καπιταλιστων να περικοψουν μισθους και κοινωνικες παροχες ενω πιεζουν τους εργατες να δουλευουν πιο σκληρα, παρολο που με αυτον τον τροπο ροκανιζουν και την αγορα των καταναλωτικων αγαθων που παραγουν αλλες καπιταλιστικες επιχειρησεις. Ειδαμε το πως αυτα τα στοιχεια συνδυαστηκαν και παρηγαγαν τη μεγαλη κριση του μεσοπολεμου και την επανεμφανιση της κρισης στα μεσα της δεκαετιας του 70. Ειδαμε επισης πως παρηγαγαν την οικονομια της φοσυκας του χρεους που οδηγησε ση μεγαλη καταρρευση του 2007-2009. Στις δεκαετιες που ερχονται, θα δουμε το ιδιο πραγμα να συμβαινει ξανα και ξανα με τη μια η την αλλη μορφη.

Μπορουμε να πουμε οτι το συστημα ειναι ακομα πιο χαοτικο απο οτι την εποχη του Μαρξ. Το ιδιο το μεγεθος των μοναδων που το αποτελουν, το εχουν κανει να χασει καποιο μερος απο την παλια του ευλυγισια. Η καταστροφη καποιων κεφαλαιων μεσω των περιοδικων κρισεων, ενω παλιοτερα εδινε καποιες ανασες ζωης σε οσα κεφαλαια παρεμεναν ορθια, τωρα απειλει να τα τραβηξει κ αυτα στην πτωση. Η παροχη "οξυγονου" απο το κρατος μπορει να αποτρεψει τη πληρη καταρρευση του συστηματος ομως δεν μπορει να αποκαταστησει τη μακροπροθεσμη ζωτικοτητα του. Στην καλυτερη περιπτωση τετοια γιατρικα προκαλουν ενα συντομο διαλειμμα πυρετωδους αναγαλιασης, πριν ακολουθησει ακομα μια καταρρευση. Και το κοστος αυτων των συστηματων που διατηρουν στη ζωη το συστημα, αργα η γρηγορα οδηγουν τις δυνατοτητες του κρατους στα ορια τους.

Τα συγχρονα κρατη ειναι δημιουργηματα του καπιταλιστικου συστηματος και εξελισσονται για να υπηρετησουν τις αναγκες των γεωγραφικων συμπλεγματων των κεφαλαιων που τα αποτελουν.  Οσο περισσοτερο αυτα τα συμπλεγματα εξαρτωνται απο τις σχεσεις τους με το παγκοσμιο συστημα, τοσο περισσοτερο εχουν αναγκη την ισχυ του κρατους για να φροντιζουν για τα συμφεροντα τους. Ωστοσο, ο μονος τροπος για να το κατορθωσει αυτο καθε κρατος ειναι να ασκησει πιεσεις πανω σε αλλα κρατη, συμβαλλοντας με αυτον τον τροπο στην περαιτερω αποσταθεροποιηση του συστηματος συνολικα. Τα μετρα που λαμβανουν τα κρατη στη διαρκεια μιας κρισης για να προστατευσουν τα κεφαλαια που εχουν σε αυτα τη βαση τους, αναγκαστικα παραβιζουν τα συμφεροντα αλλων κεφαλαιων που εχουν τη βαση τους σε αλλα κρατη, με αποτελεσμα ακομα μεγαλυτερη ασταθεια. Η σημασια τους δε περιοριζεται σε μια συγκεκριμενη οικονομικη κριση.
Ειναι μια προγευση για το πως θα μοιαζει ο υπολοιπος 21ος αιωνας.

Ο καπιταλισμος ειναι ενα συστημα που δεν ησυχαζει ποτε.
Δεν παραμενει ποτε ακινητο. Ειτε βρισκεται σε φαση οικονομικης ανθησης ειτε σε φαση υφεσης, ειτε βρισκεται σε ειρηνη ειτε σε πολεμο, ειτε σε μια μεγαλη πολη ειτε σε ενα μακρινο σημειο της υπαιθρου. H ανταγωνιστικη συσσωρευση αναπλαθει οτι ακουμπα ο συστημα και πριν καλα καλα τελειωσει, του δινει ξανα διαφορετικο σχημα. Η ταχυτητα της αλλαγης εχει μεγαλη σημασια απο μονη της. Σημαινει οτι, τα σχετικα οικονομικα βαρη των κρατων στα οποια βασιζονται μοναδες κεφαλαιου, βρισκονται σε διαρκη ροη, καθως τα κρατη χρειαζεται να παρεμβαινουν για να προστατευσουν τα κεφαλαια τους απο τις αναταραξεις του παγκοσμιου συστηματος.

Το προβλημα για τις ΗΠΑ , που βρισκονται στην κορυφη της παγκοσμιας ιεραρχιας, ειναι εντονο.
Η θεση της στηριζοταν στο ρολο της ως χωροφυλακας του παγκοσμιου συστηματος, σαν μια δυναμη που, στο στυλ της μαφιας, προσφερε γενικη προστασια στις υπολοιπες κυριαρχες ταξεις και χρησιμοποιουσε αυτη τη θεση για να εξασφαλισει τα προνομια των κεφαλαιων που ειχαν τη βαση τους στις ΗΠΑ. Οι κρισεις κανουν αυτη τη προνομιουχα θεση πιο αναγκαια απο ποτε για τα εν λογω κεφαλαια. Οι αποτυχιες του "πολεμου κατα της τρομοκρατιας", σημαιναν οτι ηδη απο τα μεσα της δεκαετιας του 2000 αλλα κρατη ενιωθαν περισσοτερη αυτοπεποιθηση να αμφισβητησουν αυτα τα προνομια, οπως εδειξε το απλωμα της επιρροης της Κινας στην Αφρικη, της Ρωσιας σε τμηματα της πρωην ΕΣΣΔ, και των BRICS στα παγκοσμια εμπορικα παζαρια. Κι υστερα η κριση που ξεκινησε
το 2007 και συνοδευτηκε με πολλες προβλεψεις οτι θα φερει καμψη της παγκοσμιας αμερικανικης ηγεμονιας, ακριβως τη στιγμη που πολλες απο τις εταιρειες στρεφονταν για βοηθεια σε αυτη την ηγεμονια.

Ο αμερικανικος ιμπεριαλισμος μπορει για καποια φαση να κοντοσταθει και να αναλογιστει πανω στο πως οι τυχοδιωκτισμοι του του εχουν γυρισει μπουμερανγκ, οπως εγινε για παραδειγμα με τον πολεμο στο Βιετναμ. Ομως, δεν μπορει να εγκαταλειψει τη θεση που κατεχει στη παγκοσμια ιεραρχια δυναμης, ακομα κι αν τουτο σημαινει κι αλλες επιδειξης στρατιωτικης ισχυος σε φτωχες κι αδυνατες χωρες με καταστροφικες συνεπειες. Η αυξηση των χερσαιων δυναμεων στο Ιρακ ειχε σκοπο να διασφαλισει οτι η υποχωρηση εκει δεν θα μετατρεποτα σε ατακτη φυγη απο το Αφγανισταν.
Εχει σημασια οτι ο Μπαρακ Ομπαμα στον πρωτο προυπολογισμο του αυξησε αντι να μειωσει τις στρατιωτικες δαπανες. Και το ιδιο εκαναν στους προυπολογισμους που ανακοινωσαν τον ιδιο μηνα η Ρωσια και η Κινα. Η αιματοβαμμενη διαδρομη που οδηγησε απο την Κορεα στο Βιετναμ και απο εκει στο Ιρακ, δεν εχει φτασει ακομα στο τελος της.

Ομως, δεν τελειωνει εδω το πραγμα. Τα "νεα" περιβαλλοντικα ορια του κεφαλαιου θα επιδρασουν στα παλια οικονομικα ορια. Η κλιματικη αλλαγη, η κορυφωση πετρελαιου (peak oil), οι παγκοσμιες ελλειψεις τροφιμων θα εντεινουν τη γενικη οικονομικη ασταθεια του συστηματος, που εκφραζεται στον κυκλο ανθησης-κρισης, την πτωση του ποσοστου κερδους και τις ροες κεφαλαιων απο κλαδο σε κλαδο και απο χωρα σε χωρα. Στο πρωτο μισο του 2008 ειδαμε μονο μια φευγαλεα εικονα αυτης της αλληλεπιδρασης. Οι αυξανομενες τιμες των τροφιμων και της ενεργειας προκαλεσαν εκτιναξη του πληθωρισμου που δημιουργησε ακομα μεγαλυτερα προβληματα για τις προσπαθειες των κυβερνησεων να αντιμετωπισουν τη πιστωτικη ασφυξια και την ιδια στιγμη πυροδοτησε διαμαρτυριες, ταραχες και εξεγερσεις σε μια σειρα απο χωρες. Θα πρεπει να περιμενουμε πολυ περισσοτερες συγκρουσεις αναμεσα και μεσα στα κρατη, καθως τα προβληματα της ασφαλειας τροφιμων και της ενεργειακης ασφαλειας θα οδηγησουν σε μετατοπισεις υπεραξιας απο καποια τμηματα της αρχουσας ταξης σε καποια αλλα και θα προκαλουν λαικη αγανακτηση. Και καθ'ολη τη διαρκεια, τα σημεια καμπης που θα περνα η κλιματικη αλλαγη μπορει να πληττουν απροειδοποιητα εκατομμυρια ανθρωπους, οπως το κανουν και οι πολεμοι και οι οικονομικες κρισεις, αλλα πολυ πιο καταστροφικα.

Η πιο εντονη παραδοχη των πιθανων συνεπειων εχει προελθει απο το Πενταγωνο, το υπουργειο Αμυνας των ΗΠΑ, σε μια περιοδο κατα την οποια η επισημη θεση της κυβερνησης των ΗΠΑ ηταν να αρνειται την πραγματικοτητα της κλιματικης αλλαγης. Το Πενταγωνο προειδοποιησε για τον κινδυνο
"ελλειψεων τροφιμων εξαιτιας μειωσεων στην παγκοσμια παραγωγη τροφιμων"
"μειωμενη διαθεσιμοτητα και ποιοτητα ποσιμου υδατος σε σημαντικες περιοχες λογω αλλαγων στην κατανομη των βροχοπτωσεων, που θα προκαλουν περισσοτερες συχνα πλημμυρες και ξηρασιες"
οπως και για "παρεμποδιση της προσβασης σε πηγες ενεργειας λογω των παγων στη θαλασσα και των εντασεων των θυελλωδων ανεμων" 
Συμφωνα με τα συμπερασματα του Πενταγωνου, το αποτελεσμα θα ηταν πιο συχνοι πολεμοι για το ελεγχο πλουτοπαραγωγικων πηγων και εμφυλιοι πολεμοι.

                        Με τις τοπικες και παγκοσμιες ικανοτητες μεταφορας μειωμενες,
οι εντασεις θα αυξανονται σε ολο τον κοσμο, οδηγωντας στην υιοθετηση δυο στρατηγικων:της αμυντικης και της επιθετικης. Τα εθνη που εχουν τις δυνατοτητες θα μετατρεψουν τα συνορα τους κυριολεκτικα σε φρουρια, κρατωντας τους πορους τους για τα ιδια. Λιγοτερο τυχερα κρατη, ιδιαιτερα εκεινα που εχουν παλιες εχθροτητες με τους γειτονες τους, μπορει να ξεκινησουν συγκρουσεις με στοχο την προσβαση σε τροφιμα, καθαρο νερο η ενεργεια. Μπορει να σχηματισουν πολυ παραταιρες συμμαχιες, αφου οι αμυντικες προτεραιοτητες θα μετατοπιζονται και ο σκοπος θα ειναι η αποκτηση πορων για την επιβιωση παρα η θρησκειαμ η ιδεολογια η η τιμη του εθνους....

Θα διαμορφωθει ενας "ολο και περισσοτερο ατακτος και επικινδυνος κοσμος"
(Λεπτομερειες της Εκθεσης του Πενταγωνου δημοσιευτηκαν για πρωτη φορα στον Observer στις 22 Φλεβαρη του 2004.)

Θα προκειται για την αταξια σε εναν κοσμο οπου οκτω απο τα μεγαλυτερα κρατη διαθετουν πυρηνικα οπλα που ειναι στραμμενα εναντια σε αλλα κρατη, ενω δεκαδες αλλα εχουν στη κατοχη τους
"συμβατικα οπλοστασια" πολλες φορες πιο καταστροφικα απο εκεινα του Β Παγκοσμιου Πολεμου.
και οπου η διαδοση της πυρηνικης ενεργειας μπορει να προσφερει σε αυτα τα συμβατικα οπλα στοχους με τεραστια καταστροφικη ισχυ.
Το αφηνιασμενο συστημα μας απειλει με κατι περισσοτερο απο περιοδικες κρισεις και φρικτους πολεμους. Θετει σε αμφισβητηση την ιδια τη συνεχιση της ανθρωπινης ζωης στη Γη.
Το συστημα της αλλοτριωμενης εργασιας πλησιαζει στο ανωτατο σημειο της καταστροφικοτητας. Το ζητημα ειναι, αν αυτοι που παραγουν αυτη την εργασια μπορουν να παρουν τον ελεγχο του πλουτου της και να τον υποβαλλουν σε συνειδητο ελεγχο.

ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΣ ΖΟΜΠΙ:ΕΝΑ ΤΕΡΑΣ ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΠΕΘΑΝΕΙ (ΚΡΙΣΗ, ΠΙΣΤΩΤΙΚΗ ΑΣΦΥΞΙΑ ΚΑΙ ΑΥΤΟΕΠΕΚΤΑΣΗ)

                    

Απο το βιβλιο του Κρις Χαρμαν, "ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΣ ΖΟΜΠΙ: Η ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ Η ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΡΞ",  μεταφραση:Λεανδρος Μπολαρης.
Ο Κρις Χαρμαν ηταν μελος του Socialist Workers Party στη Βρετανια και εκδοτης του περιοδικου International Socialism.
Aπεβιωσε το 2009.
Ενα σπουδαιο βιβλιο που φερνει τον Μαρξ, (οσο πιο απλα και κατανοητα γινεται για τον αδαη) στον 21ο αιωνα και καταδεικνυει την αναγκη απεγκλωβισμου  απο τη καπιταλιστικη βαση παραγωγης
οπως και τις καταστροφικες συνεπειες που εχει στις ζωες των ανθρωπων αυτο το πολιτικοοικονομικο συστημα.

ΧΡΗΜΑ, ΚΕΡΔΟΣΚΟΠΙΑ ΚΑΙ ΚΡΙΣΗ

Τα κερδη του παραγωγικου κεφαλαιου αποτελουν την κυρια πηγη κεφαλαιων που εχουν στη διαθεση τους οι τραπεζες για να δανειοδοτησεις και οι αναγκες των ιδιοκτητων παραγωγικου κεφαλαιου για συσσωρευση κεφαλαιων, ειναι η κυρια πηγη δανειοληψιας απο τις τραπεζες. Αυτο σημαινει οτι ο κυκλος επεκτασης και συρρικνωσης νεων επενδυσεων ακολουθειται απο εναν κυκλο επεκτασης και συρρικνωσης της δανειοδοτησης. Αλλα, δεν συμπιπτουν πληρως οι φασεις των δυο παραπανω κυκλων.
Η πιστωση επεκτεινεται οταν η ανθηση αρχιζει να βρισκεται σε ανοδο. Καποιοι καπιταλιστες τρεχουν σα τρελοι να δανεισουν τα αυξανομενα κερδη και καποιοι αλλοι τρεχουν να δανειστουν και ολοι μαζι ειναι πεπεισμενοι οτι δεν θα υπαρχει προβλημα αποπληρωμης του τοκου. Τελικα ομως, τα πραγματα φτανουν σε ενα σημειο οπου η φρενιτιδα των επενδυσεων αρχιζει να υπερβαινει τα κεφαλαια που προερχονται απο τις δεξαμενες των προηγουμενων κερδων. Οι επιχειρησεις ανταγωνιζονται πλειοδοτωντας, καθως επιχειρουν να αποκτησουν προσβαση σε αυτες τις δεξαμενες, ανεβαζοντας το επιτοκιο τοκων που ειναι διατεθειμενες να πληρωσουν προκειμενου να εξασφαλισουν πιστωσεις.
 Τα αυξημενα επιτοκια μειωνουν τα κερδη, οπως επισης και οι αυξημενες τιμες πρωτων υλων και μισθων. Λειτουργουν προσθετικα, δινοντας διαρκως ωθησεις στο συστημα να περασει απο την επεκταση στη κριση. Η υφεση που ακολουθει κανει τις επιχειρησεις και τις τραπεζες αρκετα διστακτικοτερες στη δανειοδοτηση: φοβουνται οτι μπορει να χρειαστουν καθε σεντς οι ιδιες, εφοσον τα εισοδηματα τους απο τις πωλησεις απειλουνται με πτωση.
Αλλα η υφεση αυξανει επισης τις δανειοληπτικες αναγκες πολλων επιχειρησεων, καθως επιθυμουν να εξισορροπησουν τα ελλειμματα στα εισοδηματα που προερχονται απο τις πωλησεις τους και να μην αναγκαστουν να οδηγηθουν σε πτωχευση εξαιτιας των απληρωτων λογαριασμων τους.
Τα επιτοκια συνεχιζουν να ανεβαινουν για ενα διαστημα, παρα την ελλειψη κερδων με τα οποια θα αποπληρωθουν, και λειτουργουν προσθετικα στις δυναμεις που οδηγουν το συστημα στην καθοδικη του πορεια.

Οι διακυμανσεις ενισχυονται εξαιτιας και καποιου αλλου φαινομενου που συμβαινει κατα την κορυφωση της περιοδου ανθησης. Οι επιχειρησεις και οι τραπεζες αντιλαμβανονται οτι η δανειοδοτηση αποτελει ενα γρηγορο τροπο να προωθησουν τα κερδη τους. Προσφερουν πιστωση μεσω "γραμματιων πιστωτικης ευκολιας" (financial paper, στην πραγματικοτητα υποσχεσεις πληρωμης)
διαφορων ειδων, η οποια υπερβαινει κατα πολυ το αποθεματικο τους, στη βαση της παραδοχης οτι καποιοι αλλοι ανθρωποι και οργανισμοι θα εμπιστευτουν αυτα τα "χαρτια" και θα τα αποδεχτουν ως πληρωμη εναντι εμπορευματων και δεν θα επιχειρησουν να τα μετατρεψουν αμεσως σε χρημα.
Στην πραγματικοτητα, η πιστωση που δημιουργουν οι τραπεζες φτανει να θεωρειται ως μορφη χρηματος. Και ως "πιστωτικο" χρημα, συνυπολογιζεται σε συγκεκριμενες μετρησεις της προσφορας χρηματος.
Αυτου του ειδους η ευκολη πιστωση ενθαρρυνει καθε επιχειρησιακη μοναδα να αναλαμβανει τεραστιες παραγωγικες επενδυσεις, καθως ανταγωνιζεται να αποκτησει ενα μεγαλυτερο κομματι της διευρυμενης αγορας απο οτι οι αντιπαλες της, ακομα και αν αυτο ειναι η αιτια που το συνολο της παραγωγης ολων αυτων των επιχειρησεων υπερβαινει κατα πολυ τις δυνατοτητες της αγορας να το απορροφησει.
Η ευκολη πιστωση δινει επισης τη δυναοτητα σε οσους και οσες διατηρουν φιλικες σχεσεις με τις τραπεζες να παρουν μερος σε ενα οργιο πολυτελους καταναλωσης, οπως και σε καθε ειδους κλεφτες και απατεωνες οικονομικων εγκληματων να συμμετασχουν στην εξαιρετικα επικερδη επιχειρηση της δανειοληψιας, που αποσκοπει στη δανειοδοτηση και στη δανειοδοτηση που αποσκοπει στη δανειοληψια. Οι πραγματικες διαδικασιες της παραγωγης και της εκμεταλλευσης και της δημιουργιας υπεραξιας, που αποτελουν τη βαση της οικονομιας, καλυπτονται τελειως και δεν ειναι ορατες.
Μεχρι εκεινη τη στιγμη που η οικονομια ξαφνικα αρχιζει να εχει καθοδικη πορεια και ολα τα χαρτια που αντιπροσωπευουν τη πιστωση πρεπει να αποπληρωθουν απο τα κερδη, τα οποια πλεον ειναι πολυ χαμηλα για να το επιτυχουν. Σε αυτο το σημειο οι επιχειρησεις και οι τραπεζες χανουν καθε αμοιβαια εμπιστοσυνη οτι θα αποπληρωθουν τα ποσα που εχουν δανειστει και η δανειοδοτηση φτανει να στομωσει μεχρι να τερματιστει, στο σημειο που σημερα ονομαζεται
"πιστωτικη ασφυξια"  (credit crunch)

        "Η αλυσιδα των υποχρεωσεων πληρωμης που ληγουν σε συγκεκριμενες ημερομηνιες σπαει σε εκατονταδες σημεια της. Η συγχυση διογκωνεται απο τη συνακολουθη καταρρευση του χρηματοπιστωτικου συστηματος.....και οδηγει σε βιαιες και οξυμενες κρισεις, σε αιφνιδιες και αναγκαστικες υποτιμησεις, σε πραγματικο μαρασμο και διαρρηξκη της αναπαραγωγης, οπως και, συνακολουθως, σε πραγματικη απονεκρωση της οικονομιας"
                                                         ΜΑΡΞ, απο το ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Η συμπεριφορα του "πλασματικου κεφαλαιου" λειτουργει περαιτερω ενισχυτικα στο γενικο κυκλο ανθησης και υφεσης του καπιταλισμου
(ΠΛΑΣΜΑΤΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ: ΠΡΑΓΜΑΤΑ ΟΠΩΣ ΟΙ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΣΕ ΜΕΤΟΧΕΣ ΚΑΙ ΣΕ ΚΕΡΔΟΣΚΟΠΙΑ ΤΗΣ ΓΗΣ, ΠΟΥ ΔΕΝ ΑΠΟΤΕΛΟΥΝ ΜΕΡΟΣ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ, ΑΛΛΑ ΟΙ ΟΠΟΙΕΣ ΠΡΟΣΦΕΡΟΥΝ ΣΤΟΥΣ ΚΑΤΟΧΟΥΣ ΤΟΥΣ ΕΝΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑ ΕΞΩ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΕΡΑΞΙΑ)
Παρα τη μη παραγωγικη της φυση, η χρηματικη αξια του πλασματικου κεφαλαιου σε οποιαδηποτε χρονικο σημειο αντιπροσωπευει μια απαιτηση επι των πραγματικων πορων που ειναι δυνατο να μετατραπουν σε χρημα και απο χρημα σε εμπορευμα. Οταν, ας υποθεσουμε, οι τιμες των μετοχων ανεβαινουν, κατα τη διαρκεια μιας περιοδου οικονομικης ανθησης, στηριζουν τη δυναοτητα των ιδιοκτητων τους να αγοραζουν αγαθα και ενισχυουν την ανθηση. Η πτωση τους, κατα τις περιοδους υφεσης, ενισχυει την πιεση, μειωνοντας τις δαπανες του συστηματος στο συνολο τους.
Οι αναποφευκτα ασταθεις και υποκειμενες σε αιφνιδιες διακυμανσεις, τιμες των διαφορων μορφων πλασματικων κεφαλαιου, ενισχυουν τη γενικη ασταθεια του συτηματος στο συνολο του. Επιτεινουν τη μεταστροφη απο την ανθηση στην υφεση και αντιστροφως, οπως και, επιπλεον, ακυρωνουν τη δυνατοτητα του χρηματος να αποτελει μια παγια μοναδα μετρησης της αξιας.
Οι μεγαλες οικονομικες κρισεις σχεδον παντα οδηγουν σε καταρρευση τραπεζων και αλλων χρηματοπιστωτικων οργανισμων οπως και σε χρεωκοπιες παραγωγικων επιχειρησεων και στην ανεργια των εργατων.

Ευκολα λοιπον οι ανθρωποι, ΠΑΡΕΡΜΗΝΕΥΟΥΝ ΤΟ ΤΙ ΣΥΜΒΑΙΝΕΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΑΝΑΖΗΤΟΥΝ ΕΥΘΥΝΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΡΙΣΗ, ΣΤΟ ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΟ ΤΟΜΕΑ, ΤΙΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ Η ΤΟ ΧΡΗΜΑ
(σημειωση:Αυτο που λεμε στην Ελλαδα "τοκογλυφους)
ΑΝΤΙ ΝΑ ΤΙΣ ΑΝΑΖΗΤΗΣΟΥΝ ΣΤΗΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΤΙΚΗ ΒΑΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ.

  ΕΝΑ ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΛΗΡΕΣ ΑΝΤΙΦΑΣΕΩΝ

Η αναγνωριση του γεγονοτος οτι ο καπιταλισμος ειναι ενα συνεχως επεκτεινομενο συστημα αλλοτριωμενης εργασια διατρεχει τις σελιδες των οικονομικων κειμενων του Μαρξ.
Ειναι ενα συστημα στο οποιο η ζωντανη δυναμη των ανθρωπων αποσπαται απο αυτους και μετατρεπεται σε ενα συστημα πραγματων που κυριαρχει πανω στους ανθρωπους.
Το κεφαλαιο ειναι εργασια που εχει μετασχηματιστει σε ενα ΤΕΡΑΤΩΔΕΣ ΠΡΟΙΟΝ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Ο ΜΟΝΟΣ ΣΚΟΠΟΣ ΕΙΝΑΙ Η ΑΥΤΟΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΟΥ.
"Το κεφαλαιο ειναι νεκρη εργασια, η οποια, σα να ηταν βρυκολακας, ζει μονο ρουφωντας τη ζωντανη εργασια και ζει περισσοτερο, οσο περισσοτερη εργασια ρουφα"
Αυτο ειναι που δινει στον καπιταλισμο μια δυναμικη μεγεθυνσης που δεν συγκρινεται με τις προηγουμενες κοινωνιες.
Η αδιακοπη ταση για αντληση υπεραξιας που αποσκοπει στην περαιτερω αντληση ακομα περισσοτερης υπεραξιας, για συσσωρευση που αποσκοπει σε περισσοτερη συσσωρευση, δεν γνωριζει ορια. Με το που εμφανιστηκε ο καπιταλισμος στην περιοχη της Βορειοδυτικης Ευρωπης, ηταν υποχρεωμενος να απλωσει τα πλοκαμια του προκειμενου να καταλαβει ολη τη γη και να υποταξει ολο και περισσοτερη εργασια σε αυτον.

         " Η αναγκη για να επεκτεινονται συνεχως οι αγορες για τα προιντα της κυνηγα την αστικη ταξη σε ολα τα μηκη και τα πλατη της γης. Οφειλει παντου να φωλιαζει παντου να εγκαθισταται, παντου να εγκαθιδρυει δικτυα. Η αστικη ταξη, μεσω της εκμεταλλευσης της παγκοσμιας αγορας, εχει δωσει ενα κοσμοπολιτικο χαρακτηρα στην παραγωγη και στην καταναλωση καθε χωρας. Προς μεγαλη θλιψη των αντιδραστικων, εχει απαλειψει το εθνικο εδαφος πανω στο οποιο στηριζονταν τα ποδια της βιομηχανιας. Ολες οι εθνικες βιομηχανιες που ειχαν μεγαλη ιστορια εχουν καταστραφει η καθημερινα καταστρεφονται. Εκτοπιζονται απο νεες βιομηχανιες, των οποιων η εισαγωγη αποτελει ζητημα ζωης και θανατου για ολα τα πολιτισμενα εθνη, απο βιομηχανιες οι οποιες δεν κατεργαζονται πλεον τις ιθαγενεις πρωτες υλες, αλλα πρωτες υλες που αντλουνται απο τα πιο μακρινα μερη: απο βιομηχανιες των οποιων τα προιοντα δεν καταναλωνονται μονο στην πατριδα, αλλα σε καθε σημειο του πλανητη.
Στην θεση των παλιων αναγκων, που ικανοποιουνταν απο την παραγωγη της χωρας, βρισκουμε νεες αναγκες, οι οποιες για να καλυφθουν απαιτουν τα προιοντα μακρινων περιοχων και κλιματων.
Στη θεση της παλαιας τοπικης και εθνικης απομονωσης και αυταρκειας, εχουμε σχεσεις προς καθε κατευθυνση, παγκοσμια αλληλεξαρτηση των εθνων"

    Απο την αναλυση του Μαρξ προβαλλει εκεινο ακριβως το στοιχειο το οποιο απουσιαζει απο το κυριο ρευμα της οικονομικης επιστημης, απο την εποχη εκεινη και μετα: η αισθηση της κολοσσιαιας επελασης του καπιταλισμου. Το μοντελο του Μαρξ περιεχει, οσο κανενα αλλο, την αναλυση ενος συστηματος, το οποιο ειχε επεκταθει και ειχε καλυψει το μεγαλυτερο κομματι της Δυτικης Ευρωπης
και της Βορειας Αμερικης την εποχη που ο ιδιος πεθανε, το 1883,
και επεκταθηκε ακομα περισσοτερο ωστε να καλυψει ολοκληρο τον κοσμο κατα τον 20ο αιωνα.

Αλλα δεν ειναι μονο αυτο.
Το μοντελο του δεν αναφεροταν μονο σε ενα αυτοεπεκτεινομενο συστημα, αλλα σε ενα συστημα του οποιου η επεκταση βασιζεται στην αλληλεπιδραση αντιφατικων δυναμεων,
οι οποιες εκφραζονται με την κριση και την πτωτικη πιεση στο ποσοστο κερδους.
Η επεκταση του συτηματος, ταυτοχρονως, οδηγει απο τη μια πλευρα σε μια τεραστια μεγεθυνση των παραγωγικων δυναμεων, δηλαδη της ικανοτητας της ανθρωποτητας να παραγει τους ορους ζωης της.
και απο την αλλη στο μετασχηματισμο τους σε δυναμεις ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗΣ ΜΕΣΩ ΤΟΥ ΑΚΡΩΤΗΡΙΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΩΝ.

Ο καπιταλισμος ηταν και ειναι ενα ολοποιητικο (totalising) -μπαινω στον πειρασμο να γραψω "ολοκληρωτικο" (totalitarian)- συστημα, κατα ενα τροπο που κανενας προηγουμενος τροπος παραγωγης δεν υπηρξε, αναγκαζοντας ολοκληρο τον κοσμο να χορευει στους ξεφρενους ρυθμους του ανταγωνισμου και της συσσωρευσης. Οσο ομως προχωρα σε αυτη τη διαδικασια ενσωματωσης,
το συστημα ως συνολο συνεχως αντιδρα πανω στις ξεχωριστες διαδικασιες απο τις οποιες εξαρταται.
Αναγκαζει καθε κεφαλαιο να πιεζει προς τα κατω την τιμη της εργατικης δυναμης στο ελαχιστο οριο που μπορει να διατηρει τους εργατες του να εχουν τη δυνατοτητα και τη θεληση να εργαστουν.
Η συγκρουση των κεφαλαιων αναγκαζει το καθενα απο αυτα να συσσωρευει κατα ενα τροπο που θα παραγει πτωτικη πιεση πανω στα ποσοστα κερδους για ολα τους.
Εμποδιζει το καθενα απο αυτα να ειναι ακινητοποιημενο, ακομα και αν περιστασιακα αντιλαμβανονται την ερημωση που επιφερουν.

Ειναι ενα συστημα που δημιουργει ΠΕΡΙΟΔΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ για ολους οσους ζουν μεσα σε αυτο,

ενα τρομακτικο υβριδιο μεταξυ ΤΕΡΑΤΟΣ ΤΟΥ ΦΡΑΝΚΕΝΣΤΑΙΝ ΚΑΙ ΔΡΑΚΟΥΛΑ,
ενα ανθρωπινο δημιουργημα το οποιο ξεφυγε απο τον ελεγχο και επιζει
ΚΑΤΑΒΡΟΧΘΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟ ΖΩΟΓΟΝΟ ΑΙΜΑ ΤΩΝ ΔΗΜΙΟΥΡΓΩΝ ΤΟΥ.
Αυτη η κατανοηση του καπιταλισμου διακρινει πρωτιστως και κυριως τη προσεγγιση του Μαρξ απο οποιαδηποτε σχολη του κυριου ρευματος οικονομολογικης σκεψης, ειτε ορθοδοξη ειτε ετεροδοξη
και αυτο σημαινει οτι εμπεριεχει εναν οδηγο για την αναλυση του καπιταλισμου στον αιωνα μας.
Σημαινει επισης οτι για να το κανουμε αυτο, πρεπει να χρησιμοποιησουμε τις εννοιες του Μαρξ
για να προχωρησουμε περα απο αυτον.